Het Campina Collectief is een internationale community die nadenkt over een duurzamere toekomst voor de Kempen. Dit is het platform, een samenwerkingsverband tussen bedrijven, overheden, onderwijs en burgers, van het Campina Collectief.

De Kempen is het zand-landschap  rond de Belgisch-Nederlandse landsgrens. Het is er stil, mooi en rijk aan erfgoed. De naam Kempen komt van het Latijnse Campina: ‘open ruimte’. De schrale zandgronden werden door grootgrondbezitters in gemeenschappelijk gebruik gegeven. Zo ontstonden de gemene gronden.  De Kempenaars werden bescheiden, creatieve ondernemers, gewend aan samenwerken. De regio is de bakermat van veel coöperatieve ondernemingen.

Verschillende hedendaagse samenwerkingsverbanden in de Kempen streven naar verduurzaming. Zoals de lokale Kempense economie voortkomt uit de (on)mogelijkheden die het landschap haar bood, zo hebben nieuwe vormen van economie effect op het landschap. Aanpassingen zullen nodig zijn. De opgave is om daar als Kempenaars sámen een positieve en vernieuwende invulling aan te geven.

Zonder opdrachtgevers heeft het Campina Collectief  geen mandaat. Het Huis van de Brabantse Kempen en de Stadsregio Turnhout zijn de opdrachtgevers voor het eerste onderzoeksatelier van het Campina Collectief. Zij  sluiten zich in die rol aan bij het platform en  faciliteren het Campina Collectief.

Zonder open houding geen cross overs. De onderzoekers van het Campina Collectief zijn 15 young professionals en studenten in de laatste fase van hun opleiding, van diverse studierichtingen en opleidingsinstituten. De coördinatie en begeleiding van het onderzoek is in handen van buro plot stedenbouw. Gastdocenten van adviesbureaus en opleidingsinstituten dragen kennis bij via lezingen, workshops en excursies.

Het studiegebied is een uitsnede van het grensgebied, globaal tussen landelijk Middelbeers en stedelijk Turnhout.

campina ATELIER STUDIEGEBIEDEN

 

 

 

 

 

 

 

Het Campina Collectief is op zoek nieuwe vormen van samenwerking tussen activiteiten die elkaar van nature niet opzoeken. Een nieuw systeem waarin behalve economische waarde (geld), ook ecologische (natuur) en maatschappelijke waarde (mensen) telt. Een systeem dat een natuurlijk evenwicht vormt: een  circulair systeem voor een duurzamere Kempenregio.

  1. Daarvoor doen we met  onderzoek naar de unieke, onderscheidende Kempense identiteit en illustreren we deze.
  2. We sporen strijdige belangen van partijen in de Nederlandse en Vlaamse Kempen op. We zoeken naar de verhalen en dromen en drukken ze uit in tekeningen, perspectieven en teksten, een beeldverhaal.
  3. De strijdige belangen onderzoeken we op onverwachte kansen voor een Kempens circulair systeem.
  4. We ontwerpen aan duurzame gebruiksmogelijkheden. Hieruit ontstaan nieuwe typologieën voor landschap, mobiliteit en occupatie.

De rode draad van het onderzoek is de versterking van de samenhang tussen landschap en economie. Voor een goede omgang met water, energie, grondstoffen, natuur en cultuurhistorie zijn ruimtelijke veranderingen nodig. Stel je voor dat we leven in het jaar 2100: wat is er dan veranderd in de ordening van de Kempen?

Het eerste onderzoek spitst zich toe op een deel van de Kempenregio. De prioriteiten van de opdrachtgevers bepalen mede de focus.

  1. Het Huis van de Brabantse Kempen werkt in  koplopersgroepen aan zes thema’s.  Het Campina Collectief werkt aan koppels van strijdige thema’s.
  2. Een actuele vraag van  Het Huis betreft de honderden  vrijkomende agrarische bedrijven. Het Atelier onderzoekt of er generieke principes zijn voor de oplossing van dit enorme vraagstuk.
  3. De stadsregio Turnhout  is het stedelijk centrum van de Kempen. Hier gaan de vragen over de overgang stad-land, over landschap en landbouw in de stad en stedelijke functies in het buitengebied.
  4. Een actuele vraag van de stadsregio Turnhout is onderzoek naar een energielandschap voor geothermie.
  5. De landbouw is de functie die het landschap heeft gevormd. De dorpsgemeenschappen zijn eruit ontstaan. We denken daarom na over duurzamere, Kempense vormen van landbouw.
  6. We onderzoeken de Kempen als belevingslandschap: een landschap waarin je goed woont en dat aantrekkelijk is om voor kortere of langere tijd te bezoeken.
  7. De landsgrens is ook onderwerp van onderzoek. Hoe brengen we de Nederlandse en Belgische Kempenaars bij elkaar zonder de kwaliteit van het landschap te verliezen? Deze opgave gaat over het dilemma van groei en profilering versus behoud van rust en stilte.
  8. We willen weten wat er over is van de collectieve cultuur, en of De Kempen inderdaad hierin  verschilt van andere regio’s. En wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen de Nederlandse en Vlaamse Kempen.

Collectiviteit vormt de basis van ons denken en handelen. Zonder de ondernemers en bewoners en gebruikers in het gebied kan een transitie niet op gang komen. Daarom gaan we het veld in om te kijken, te luisteren en te tekenen. We willen mensen en bedrijven met nieuwe ideeën en initiatieven ontmoeten en bijeen brengen via onze eigen Social Design methode. Om met Daan Roosegaarde te spreken: “koppelen, koppelen, koppelen”.

De eerste onderzoeksresultaten worden in juni 2015 gepresenteerd op een internationaal symposium.